IgE Aracılı Besin Alerjileri

Besin alerjisi, bağışıklık sistemimizin normalde zararsız olan bazı yiyeceklere karşı aşırı tepki vermesi sonucu gelişir. Besin alerjileri üç farklı mekanizmayla ortaya çıkabilir; İmmünglobulin E (IgE) aracılı, IgE aracılı olmayan (non-IgE) ve mikst tip (hem IgE  hem non-IgE).  Ig E aracılı tipte belirtiler genellikle dakikalar içinde hızlı bir şekilde gelişir. Non-IgE aracılı tipte daha geç başlayan ve çoğunlukla sindirim sistemi bulgularının ön planda olduğu tablolar görülür. Mikst tipte ise her iki mekanizma bir arada bulunabilir.

Çocuklarda en sık karşılaşılan besin alerjisi tipi IgE aracılı olandır ve bu tip, genellikle ani başlayan ve ciddi seyir gösterebilen reaksiyonlarla dikkat çeker. Dünya genelinde milyonlarca insanı etkileyen bu durum, özellikle çocuklarda giderek daha sık görülmektedir. Kaşıntı, kızarıklık gibi hafif belirtiler olabileceği gibi yaşamı tehdit eden ciddi reaksiyonlara, (anafilaksi, yani alerjik şok) yol açabilir. Çocuklarda daha sık olmakla birlikte her yaşta ortaya çıkabilir. Bazı bireylerde zamanla kaybolabilirken bazılarında ise yaşam boyu devam edebilir.

En Sık IgE aracılı Alerjik Reaksiyona Yol Açan Besinler

IgE aracılı besin alerjisine en sık yol açan besinler arasında süt ve süt ürünleri, yumurta, buğday, yer fıstığı, kabuklu ağaç yemişleri (fındık, ceviz, kaju vb.), susam, balık ve deniz ürünleri bulunmaktadır. 

Çocuklarda IgE aracılı Besin Alerjilerinde Belirtiler Nelerdir?

IgE aracılı besin alerjilerinde belirtiler genellikle besin tüketildikten dakikalar ile saatler içinde ortaya çıkar. Kaşıntı, kurdeşen, kızarıklık, dudak ve göz çevresinde şişme, karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal, hırıltı, öksürük, nefes darlığı ve boğazda sıkışma hissi görülebilir. Daha ağır olgularda tansiyon düşüklüğü, bilinç kaybı ve yaşamı tehdit eden anafilaksi tablosu gelişebilir. Alerjik şok acil bir durumdur. Anafilaksi belirtileri görüldüğünde derhal 112 aranmalı ve adrenalin oto-enjektörü uygulanmalıdır.

Çocuklarda IgE aracılı Besin Alerjisi İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

IgE aracılı besin alerjisi özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde daha sık görülür. Ailesinde astım, egzama veya saman nezlesi gibi alerjik hastalık bulunan çocuklarda risk artmaktadır. Erken yaşta başlayan ağır egzama da önemli bir risk faktörüdür. Ayrıca bir besine alerjisi olan çocuklarda başka besinlere karşı da alerji gelişme olasılığı yüksektir.

IgE aracılı Besin Alerjisinin Teşhisi Nasıl Konur?

IgE aracılı besin alerjisinin tanısında en önemli adım çocuğun öyküsünün dikkatle değerlendirilmesidir. Hangi besini tükettikten sonra hangi şikayetlerin ortaya çıktığı, belirtilerin süresi ve şiddeti ayrıntılı olarak sorgulanır. Tanıyı desteklemek için cilt testleri veya kan tesleri  yapılabilir. Bazı durumlarda alerjiye yol açtığı düşünülen besin bir süre diyetten çıkarılır ve ardından kontrollü koşullarda tekrar verilerek (oral yükleme testi) kesin tanı konulur.

Çocuklarda IgE aracılı Besin Alerjisi Nasıl Tedavi Edilir?

IgE aracılı besin alerjisinde tedavinin temelini, reaksiyona neden olan besinin diyetten tamamen çıkarılması oluşturur. Çocuğun sağlıklı büyüme ve gelişmesi için yerine geçebilecek güvenli alternatif besinlerin planlanması önemlidir. Acil durumlarda en kritik nokta anafilaksinin tanınması ve hızlı müdahaledir. Anafilaksi geliştiğinde derhal 112 aranmalı ve adrenalin oto-enjektörü uygulanmalıdır.

IgE aracılı Besin Alerjisi Olan Hastada Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

Paketli gıdaların içerik listesi mutlaka okunmalıdır, yemek pişirme sırasında alerjik olunan besinlerin diğer yiyeceklerle teması engellenmeli (aynı bıçak, kaşık v.s. kullanılmaması), çocukların öğretmenleri, bakıcıları ve arkadaşlarını aileleri bilgilendirilmeli, restoranlarda alerji mutlaka belirtilmeli, içerik hakkında ayrıntılı bilgi alınmalıdır. Anafilaksi riski olan bireyler yanlarında her zaman adrenalin oto-enjektörü taşımalı ve kullanımı konusunda aile, öğretmen ve bakıcı gibi yakın çevre eğitilmelidir.